1,5 procent podatku to część podatku dochodowego, którą urząd skarbowy przekazuje wybranej przez podatnika organizacji pożytku publicznego (OPP), zamiast zostawiać ją w całości w budżecie państwa. To nie jest dodatkowa wpłata z własnej kieszeni — ta sama kwota trafi do budżetu i tak, jeśli nikt jej nie wskaże. Wskazać organizację może niemal każdy, kto rozlicza roczny PIT: pracujący na etacie, emeryci, ryczałtowcy i osoby rozliczające zyski z giełdy, każdy w swoim formularzu.
Skąd się wzięło 1,5 procent i dlaczego kiedyś był to 1 procent?
Do rozliczenia za 2021 rok podatnicy mogli przekazać 1 procent podatku. Od rozliczenia za 2022 rok próg podniesiono do 1,5 procent. Zmiana miała zrekompensować organizacjom pożytku publicznego spadek wpływów, który mógł wyniknąć ze zmian w skali podatkowej i kwocie wolnej wprowadzonych w 2022 roku — bez podniesienia progu ta sama liczba wskazań mogła oznaczać dla OPP mniej pieniędzy niż wcześniej. Od tamtej pory stawka się nie zmieniała i obowiązuje też przy rozliczeniu za 2026 rok, które wypada wiosną 2027.
Czy to darowizna z mojej kieszeni?
Nie. 1,5 procent to część podatku, który i tak wynika z rozliczenia — wskazanie organizacji nie podnosi podatku do zapłaty ani nie zmniejsza zwrotu, na który podatnik ma prawo z innych tytułów. Jedyna różnica polega na tym, kto dostanie tę konkretną część: budżet państwa w całości, czy budżet państwa pomniejszony o 1,5 procent na rzecz wybranej organizacji. Dlatego brak wskazania organizacji niczego nie oszczędza — ta sama kwota po prostu zostaje w budżecie.
Kto może przekazać 1,5 procent podatku?
- Pracujący na etacie, zleceniu czy o dzieło — rozliczają się na PIT-37, zwykle przez usługę Twój e-PIT.
- Emeryci i renciści — jeśli sami składają PIT-37, wskazują OPP tak samo jak pracujący. Jeśli roczne rozliczenie robi za nich ZUS albo KRUS, potrzebny jest osobny formularz PIT-OP, opisany niżej.
- Ryczałtowcy, czyli osoby rozliczające przychody z działalności albo z najmu ryczałtem ewidencjonowanym — wskazują OPP w PIT-28.
- Osoby rozliczające zyski z giełdy — akcje, fundusze, inne papiery wartościowe — wskazują OPP w PIT-38.
- Prowadzący działalność gospodarczą na zasadach ogólnych albo liniowo (19 procent) robią to odpowiednio w PIT-36 i PIT-36L.
Wspólne jest jedno: prawo do przekazania 1,5 procent ma tylko ten, kto faktycznie składa zeznanie (albo za kogo składa je płatnik, jak w przypadku ZUS) i komu wychodzi jakikolwiek podatek do rozliczenia. Osoba bez żadnego przychodu podlegającego PIT nie ma z czego nic przekazać.
Jak wskazać organizację w usłudze Twój e-PIT krok po kroku?
Najprostsza droga dla pracujących, zleceniobiorców i większości emerytów rozliczających się samodzielnie to usługa Twój e-PIT w e-Urzędzie Skarbowym na podatki.gov.pl. Logowanie działa przez login.gov.pl — profilem zaufanym, bankowością elektroniczną, e-dowodem albo aplikacją mObywatel. O założeniu profilu zaufanego piszemy w poradnikach jak założyć profil zaufany i profil zaufany przez bank, a o samej aplikacji w poradniku mObywatel — jak zainstalować. Podstawy obsługi usługi Twój e-PIT opisaliśmy osobno w poradniku Twój e-PIT — jak rozliczyć.
| Krok | Co zrobić |
|---|---|
| 1 | Wejdź na podatki.gov.pl i wybierz „e-Urząd Skarbowy”, a potem „Twój e-PIT”. |
| 2 | Zaloguj się przez login.gov.pl (profil zaufany, bankowość, e-dowód albo mObywatel). |
| 3 | Otwórz przygotowane dla Ciebie zeznanie (np. PIT-37) i znajdź sekcję dotyczącą organizacji pożytku publicznego. |
| 4 | Jeśli w zeszłym roku wskazywałeś/aś organizację, system wpisze ją automatycznie — sprawdź, czy to nadal ta, którą chcesz wspierać. |
| 5 | Żeby wybrać inną organizację, kliknij „Wybierz organizację” i wpisz jej numer KRS albo znajdź ją po nazwie z listy uprawnionych OPP. |
| 6 | Opcjonalnie wpisz „cel szczegółowy” — patrz sekcja niżej. |
| 7 | Zaznacz albo pozostaw odznaczoną zgodę na przekazanie organizacji Twoich danych — patrz ostatnia sekcja poradnika. |
| 8 | Sprawdź resztę zeznania i kliknij „Akceptuję” albo „Wyślij”. |
Jeśli logowanie się nie uda — profil zaufany wygasł, bank akurat nie obsługuje tej opcji albo e-dowód nie działa z czytnikiem — zeznanie można złożyć też przez aplikację e-Urząd Skarbowy na telefon, w formie papierowej w urzędzie skarbowym, albo przez program do PIT obsługujący e-Deklaracje. W razie problemów z samą usługą Twój e-PIT pomoże Krajowa Informacja Skarbowa pod numerem 22 330 03 30 (z komórki) albo 801 055 055 (ze stacjonarnego), od poniedziałku do piątku w godzinach 8–18.
Czym jest cel szczegółowy i czy trzeba go wypełniać?
Cel szczegółowy to dodatkowe, całkowicie opcjonalne pole, w którym można doprecyzować, na co ma pójść wsparcie — na przykład na leczenie konkretnej podopiecznej fundacji albo na konkretny program organizacji. Urząd skarbowy nie weryfikuje tej informacji i nie egzekwuje jej wykonania — to tylko wskazówka, którą organizacja dostaje razem z przelewem, nie zobowiązanie prawne. Pole zostawione puste w żaden sposób nie zmniejsza ani nie utrudnia przekazania 1,5 procent — organizacja i tak dostaje całą kwotę, po prostu bez dodatkowej informacji o preferencjach podatnika.
Jak przekazać procent, gdy PIT rozlicza za mnie ZUS?
Emeryci i renciści, za których roczne rozliczenie robi ZUS albo KRUS na formularzu PIT-40A, nie mają w nim miejsca na wskazanie organizacji. Żeby mimo to przekazać 1,5 procent, trzeba złożyć osobny, krótki formularz PIT-OP — w nim wpisuje się numer KRS wybranej organizacji i opcjonalnie cel szczegółowy, bez przeliczania na nowo całego podatku. PIT-OP składa się do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym — za 2026 rok będzie to więc do 30 kwietnia 2027. Można go złożyć elektronicznie przez Twój e-PIT albo papierowo w urzędzie skarbowym. Więcej o rozliczeniu tej grupy podatników piszemy w poradniku PIT emeryta i rencisty.
Jeśli w poprzednim roku emeryt czy rencista złożył PIT-OP i wskazana wtedy organizacja nadal ma status OPP, kolejnego PIT-OP nie trzeba już składać — przekazanie powtarza się automatycznie, chyba że ktoś chce zmienić organizację albo z niej zrezygnować.
Gdzie sprawdzić numer KRS organizacji i czy ma status OPP?
Sam wpis do Krajowego Rejestru Sądowego jako stowarzyszenie czy fundacja nie oznacza automatycznie statusu organizacji pożytku publicznego — status OPP trzeba osobno uzyskać i co roku potwierdzać sprawozdaniem, a organizacje, które tego nie zrobią albo są w likwidacji, znikają z wykazu. Aktualny wykaz organizacji uprawnionych do otrzymania 1,5 procent prowadzi Narodowy Instytut Wolności i publikuje go na stronie niw.gov.pl/opp/wykaz-opp — można w nim wyszukać organizację po numerze KRS albo nazwie. Wykaz odzwierciedla stan na 30 listopada poprzedniego roku i jest publikowany do 15 grudnia, więc obowiązuje przez cały kolejny sezon rozliczeniowy.
Przykład, dlaczego warto to sprawdzić, zanim się kogoś wesprze: Jeleniogórskie Stowarzyszenie „Pax et Bonum”, które prowadzi ten poradnik, jest zarejestrowane w KRS pod numerem 0000700877, ale nie ma statusu organizacji pożytku publicznego i nie figuruje w wykazie OPP — nie da się więc przekazać mu 1,5 procent podatku. To nie wyjątek — wiele lokalnych stowarzyszeń i fundacji, mimo realnej działalności, nie ma tego statusu, bo się o niego nie ubiegały albo jeszcze nie spełniają warunków.
Co się dzieje, gdy nikt nie wskaże organizacji?
Jeśli pole dotyczące OPP zostanie puste, cała kwota podatku zostaje w budżecie państwa — nie trafia do żadnej organizacji ani nie wraca do podatnika. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy ktoś nigdy wcześniej nie wskazywał organizacji, jak i sytuacji, gdy ktoś celowo usunie wcześniej wpisany numer KRS. Wyjątkiem jest sytuacja opisana wyżej: jeśli w zeszłym roku wskazano organizację i nic nie zostanie zmienione, Twój e-PIT sam podstawia to samo wskazanie na kolejny rok — pod warunkiem że ta organizacja nadal jest na aktualnym wykazie OPP.
Do kiedy trzeba zdążyć i co zrobić, gdy zeznanie już wysłano bez wskazania OPP?
Sezon rozliczeniowy za 2026 rok trwa od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku — to dotyczy PIT-37, PIT-36, PIT-36L, PIT-28 i PIT-38. Po 30 kwietnia usługa Twój e-PIT automatycznie akceptuje niezłożone samodzielnie zeznania tylko dla PIT-37 i PIT-38, zwykle w ciągu pierwszych dni maja — ale wyłącznie w wersji przygotowanej przez system, łącznie z ewentualnym wskazaniem OPP z zeszłego roku. PIT-28, PIT-36 i PIT-36L trzeba samodzielnie zaakceptować i wysłać — automat ich nie złoży.
Jeśli zeznanie zostało już wysłane bez wskazania organizacji albo z błędnym numerem KRS, można to poprawić korektą — ale tylko w krótkim oknie czasowym. Żeby korekta skutecznie zmieniła albo dodała wskazanie OPP, musi trafić do urzędu nie później niż w ciągu miesiąca od upływu terminu na złożenie zeznania, czyli za 2026 rok — do 30 maja 2027. Korekta złożona później może jeszcze poprawić kwoty czy inne dane, ale nie doda ani nie zmieni już wskazanej organizacji — ten element uznaje się wtedy za zamknięty.
Zgoda na przekazanie danych osobowych — co to oznacza w praktyce?
Obok wskazania organizacji jest osobne pole ze zgodą — dobrowolną i niezależną od samego przekazania 1,5 procent. Bez tej zgody organizacja dostaje pieniądze, ale nie wie, od kogo — dostaje wyłącznie łączną kwotę z wykazu urzędu skarbowego, bez danych osób, które ją wskazały. Zaznaczenie zgody oznacza, że urząd skarbowy przekaże organizacji imię, nazwisko, adres podatnika oraz wysokość przekazanej kwoty (a jeśli wpisano cel szczegółowy — także tę informację). Organizacja może wykorzystać te dane wyłącznie w związku z podziękowaniem czy poinformowaniem o swojej działalności, nie może ich przekazać dalej ani wykorzystać do innych celów. Rezygnacja ze zgody nie zmniejsza przekazanej kwoty ani nie utrudnia samego rozliczenia — wpływa wyłącznie na to, czy organizacja pozna tożsamość darczyńcy.
Ten poradnik opisuje zasady przekazywania 1,5 procent podatku obowiązujące przy rozliczeniu za 2026 rok, według stanu na wrzesień 2026. Zasady dotyczące OPP i formularzy PIT bywają zmieniane w kolejnych latach, dlatego przed wysłaniem zeznania warto sprawdzić aktualne informacje na podatki.gov.pl oraz aktualny wykaz organizacji na niw.gov.pl.
Co robi stowarzyszenie Pax et Bonum
Jeleniogórskie Stowarzyszenie „Pax et Bonum” prowadzi poradniki takie jak ten, żeby ułatwić mieszkańcom Jeleniej Góry i okolic samodzielne załatwianie spraw urzędowych i podatkowych — bez potrzeby szukania pomocy u kogoś obcego przy logowaniu czy wypełnianiu formularzy. Ponieważ stowarzyszenie nie ma statusu organizacji pożytku publicznego, nie może przyjmować 1,5 procent podatku — działa i finansuje swoje działania inaczej.
Poradniki i inne działania stowarzyszenia finansowane są ze zbiórek i darowizn, bez stałego budżetu. Kto chce wesprzeć ten kierunek, może to zrobić przez zbiórkę: zrzutka.pl/k3y2kz.
Pytania i sugestie dotyczące tego poradnika: marcin.roszak@paxetbonum.org.pl.
